31/05/2018 15:26 GMT+7

Tai biến do lạm dụng corticoid

Trung tâm Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng BV Bạch Mai
Trung tâm Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng BV Bạch Mai

Rất nhiều người bệnh đang phải hằng ngày gánh chịu những hậu quả khôn lường do việc lạm dụng corticoid gây ra, trong đó có những biến chứng nặng.

Tai biến do lạm dụng corticoid - Ảnh 1.

Loãng xương do corticoid. Ảnh: surtifamiliar.com

Hiện nay tình trạng lạm dụng các loại thuốc glucocorticoid (thường gọi tắt là corticoid) như triamcinolone (biệt dược K-cort, Kenacort…), dexamethasone, prednisolone, methylprednisolon (biệt dược Solumedrol, Medrol, Medexa)… đang diễn ra khá phổ biến ở không ít các cơ sở khám chữa bệnh tư nhân, thuộc nhiều tỉnh thành trong cả nước.

Rất nhiều người bệnh đang phải hằng ngày gánh chịu những hậu quả khôn lường do việc lạm dụng các thuốc này gây ra, trong đó có những biến chứng nặng có thể gây chết người hoặc tàn phế vĩnh viễn, trong khi căn bệnh chính thì vẫn ngày càng nặng lên. Chúng tôi thường xuyên phải tiếp nhận những bệnh nhân mắc các bệnh mạn tính như hen phế quản, viêm mũi xoang, viêm đa khớp, bệnh ngoài da…, đến khám với hàng loạt biến chứng nguy hiểm do quá liều corticoid như suy tuyến thượng thận, xuất huyết tiêu hóa, loãng xương, xẹp đốt sống, gù vẹo cột sống, tăng đường máu, tăng huyết áp, teo cơ, rối loạn tâm thần, trầm cảm, đục thủy tinh thể, suy giảm chức năng miễn dịch gây nhiễm trùng cơ hội, chậm phát triển thể chất ở trẻ em…

Đáng nói là phần lớn những bệnh nhân này đều xuất hiện các biến chứng trên sau một thời gian dài được điều trị tại các cơ sở y tế tư nhân, trong đó có cả cơ sở được cho là khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền. Nhiều trường hợp chỉ mắc các bệnh lý ngoài da thông thường, không nguy hiểm nhưng lại được điều trị với corticoid liều cao và dẫn đến các biến chứng nguy hiểm. Thực tế hỏi bệnh và thăm khám những bệnh nhân này còn cho thấy, hầu hết những người bệnh được điều trị bằng cách tiêm các thuốc corticoid kéo dài đều không được kê đơn thuốc trước điều trị, không được cho biết tên thuốc và cũng không được giải thích về tác dụng chữa bệnh, các độc tính của thuốc và cách phòng ngừa. Chỉ đến khi xảy ra tai biến, một số người bệnh mới yêu cầu được biết loại thuốc corticoid mà mình đã sử dụng.

Corticoid là một những nhóm thuốc được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới trong nhiều năm qua, hầu hết bộ phận trên cơ thể người đều có những bệnh lý cần được điều trị với nhóm thuốc này, có thể qua đường tiêm truyền, đường uống hoặc dùng tại chỗ (bôi, xịt, hít, tra mắt).

Các thuốc này thường được coi là con dao hai lưỡi, mà cả hai đều hết sức sắc bén. Nếu được dùng đúng chỉ định, đúng liều lượng và thời gian, các thuốc này có thể góp phần cứu sống người bệnh với rất nhiều loại bệnh lý nguy hiểm như cơn hen phế quản ác tính, sốc phản vệ, lupus ban đỏ hệ thống, thấp tim, suy tuyến thượng thận, xơ cứng rải rác… Tuy nhiên, nếu dùng liều cao, kéo dài, không có kế hoạch giảm liều thích hợp và không có những biện pháp hỗ trợ điều trị để giảm bớt các độc tính của thuốc, corticoid có thể gây ra rất nhiều các tai biến nguy hiểm cho người bệnh như đã được đề cập ở phần trên. Ngoài ra, nếu corticoid được dùng liên tục quá 15 ngày và bị dừng đột ngột, có thể gây suy tuyến thượng thận cấp tính, một biến chứng hết sức nguy hiểm, với các biểu hiện như trụy tim mạch, rối loạn nước và điện giải… Không chỉ có nguy cơ gây ra các tai biến do độc tính của thuốc, việc lạm dụng corticoid không đúng chỉ định còn có thể khiến người bệnh bị lệ thuộc vào thuốc, bệnh thường bùng lên mạnh mẽ mỗi khi hết "hơi" thuốc.

Hiện nay, với sự tiến bộ mạnh mẽ của y học hiện đại, rất nhiều các bệnh mạn tính nan y trước đây như hen phế quản, viêm đa khớp, vảy nến… đã có thể được điều trị và kiểm soát một cách hiệu quả và an toàn với nhiều loại thuốc mới ít độc tính. Việc sử dụng corticoid kéo dài hiện chỉ còn được giới hạn trong một số chỉ định. Để hạn chế nguy cơ xảy ra các tác dụng phụ nguy hiểm của việc điều trị này, cần có chế độ theo dõi điều trị chặt chẽ như định kỳ khám mắt, đo mật độ xương, đo nồng độ đường máu, canxi máu, nội soi dạ dày tá tràng… Ngoài ra, người bệnh cũng cần được giải thích trước về các tai biến có thể xảy ra trong quá trình dùng thuốc để có thể phát hiện sớm và có biện pháp ngăn ngừa các biến chứng nặng.

Trong thực tế tình trạng lạm dụng corticoid vẫn đang diễn ra hết sức phổ biến và chưa được quản lý một cách chặt chẽ, để tránh bị rơi vào cảnh "tiền mất tật mang" do lạm dụng corticoid, mỗi người bệnh hãy là những "người bệnh thông thái", hãy lựa chọn những cơ sở y tế có đủ độ tin cậy để gửi gắm tính mạng của mình, không nên dễ dàng nghe theo những lời mách bảo./.

Trung tâm Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng BV Bạch Mai

Bình luận hay

Chia sẻ

Tuổi Trẻ Online Newsletters

Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất

Bình luận (0)
Tối đa: 1500 ký tự

Tin cùng chuyên mục

Cấp thuốc 2 tháng/lần người bệnh đỡ đi lại, bệnh viện giảm tải vì sao chưa nhiều nơi thực hiện?

Đã có cuộc tranh luận khá sôi nổi sau khi Tuổi Trẻ Online đăng tải bài báo về một trong những lối ra của việc quá tải bệnh viện: cấp thuốc 2 tháng/lần cho người bệnh mạn tính và câu chuyện tại Bệnh viện Xanh Pôn, Hà Nội.

Cấp thuốc 2 tháng/lần người bệnh đỡ đi lại, bệnh viện giảm tải vì sao chưa nhiều nơi thực hiện?

7 dấu hiệu nhỏ báo hiệu vấn đề sức khỏe lớn, như bệnh tim

Một số dấu hiệu nhỏ dễ bị bỏ qua có thể là chỉ báo cho những vấn đề sức khỏe lớn hơn như tim mạch, ngưng thở khi ngủ.

7 dấu hiệu nhỏ báo hiệu vấn đề sức khỏe lớn, như bệnh tim

Phát thuốc 2 tháng/lần để giảm tải bệnh viện và giảm thời gian chờ khám bảo hiểm

Theo ông Nguyễn Đức Hòa - phó giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam, cách làm này đã phát huy hiệu quả trong thời gian cách ly do dịch COVID-19, Bảo hiểm và Bộ Y tế đã nhiều lần trao đổi, thống nhất nhưng chưa có nhiều bệnh viện áp dụng.

Phát thuốc 2 tháng/lần để giảm tải bệnh viện và giảm thời gian chờ khám bảo hiểm

Thu hồi hàng loạt thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) liên tiếp đăng tải quyết định thu hồi hiệu lực giấy tiếp nhận đăng ký công bố sản phẩm hàng loạt thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

Thu hồi hàng loạt thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Cơ thể biến đổi ra sao chỉ sau 3 đêm thiếu ngủ?

Nghiên cứu do Đại học Uppsala dẫn đầu, được công bố trên tạp chí Biomarker Research cho thấy thiếu ngủ chỉ 3 đêm đủ gây hại cho cơ thể.

Cơ thể biến đổi ra sao chỉ sau 3 đêm thiếu ngủ?

Ngã xe 2 tháng mới phát hiện bị máu tụ trong não

Đau đầu, mắt mờ sau 2 tháng ngã xe, bệnh nhân được phát hiện bị máu tụ dưới màng cứng mạn tính, có nguy cơ liệt nửa người bên phải.

Ngã xe 2 tháng mới phát hiện bị máu tụ trong não
Tất cả bình luận (0)
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng, xin vui lòng viết bằng tiếng Việt có dấu.
Được quan tâm nhất
Mới nhất
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đâu tiên bình luận về bài viết.
Tối đa: 1500 ký tự
Avatar
Đăng ký bằng email
Khi bấm "Đăng ký" đồng thời bạn đã đồng ý với điều khoản của toà soạn Đăng ký
Đăng nhập
Thông tin bạn đọc Thông tin của bạn đọc sẽ được bảo mật an toàn và chỉ sử dụng trong trường hợp toà soạn cần thiết để liên lạc với bạn.
Gửi bình luận
Đóng
Hoàn thành
Đóng

Bình luận (0)
Tối đa: 1500 ký tự
Tất cả bình luận (0)
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng, xin vui lòng viết bằng tiếng Việt có dấu.
Được quan tâm nhất
Mới nhất
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đâu tiên bình luận về bài viết.
Tối đa: 1500 ký tự
Avatar