28/07/2024 09:35 GMT+7
Trở lại chủ đề

Ukraine trước nguy cơ vỡ nợ

Không chỉ đang chật vật trên chiến trường, Ukraine còn phải đối diện những khó khăn lớn về tài chính khi các khoản nợ quốc tế khổng lồ ngày càng tiến gần hơn đến ngày đáo hạn.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trò chuyện với Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva tại Washington D.C (Mỹ) hồi tháng 12-2023 - Ảnh: Reuters

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trò chuyện với Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva tại Washington D.C (Mỹ) hồi tháng 12-2023 - Ảnh: Reuters

Ukraine đang "chạy đua" với thời gian để chính thức hoàn thành thỏa thuận tái cấu trúc một số khoản nợ trái phiếu dự kiến đến hạn vào ngày 1-8. Nếu không làm kịp việc này, Kiev đứng trước nguy cơ không thể vay tiền để tái thiết đất nước trong giai đoạn hậu chiến.

Vấn đề dai dẳng

Theo tạp chí Foreign Policy, vấn đề nợ nần đã luôn hiện hữu ở đất nước Ukraine thời hậu Liên Xô. Trong nhiều năm qua, Kiev luôn là một trong những nền kinh tế yếu kém nhất trong số các nước từng thuộc khối xã hội chủ nghĩa.

Ukraine thường xuyên trong tình trạng "nợ ngập đầu", nhất là nợ nước ngoài. Các bên cho vay chính thường là các tổ chức tài chính quốc tế. Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008 tác động hết sức tiêu cực lên kinh tế Ukraine, tạo tiền đề cho những cuộc thương thảo giữa chính quyền cựu tổng thống Viktor Yanukovych và Liên minh châu Âu (EU).

Trong khoảng các năm 2013-2014, Quỹ Tiền tệ thế giới (IMF) và nhiều tổ chức tín dụng tư nhân đã "chìa cành ô liu" cho Ukraine dưới hình thức các khoản vay hỗ trợ phục hồi kinh tế. 

Qua nhiều năm, số nợ nước ngoài của Ukraine đã tăng thêm hàng tỉ USD, bao gồm nợ tổ chức tư nhân, nợ IMF, các khoản vay song phương và đa phương với chính phủ các nước, bao gồm Mỹ và EU.

Nợ nước ngoài không phải vấn đề mới xuất hiện mà đã là câu chuyện gắn liền với lịch sử Ukraine dưới tư cách quốc gia độc lập thời hiện đại. Sau khi Nga mở "chiến dịch quân sự đặc biệt" vào tháng 2-2022, các tổ chức tín dụng tư nhân đã đồng ý đình chỉ nợ cho Ukraine trong hai năm để giảm bớt gánh nặng cho Kiev.

Bài toán cân bằng nợ

Vấn đề nợ nần của Ukraine phức tạp ở chỗ nó liên quan đến ba nhóm chủ nợ. Đầu tiên là các tập đoàn đầu tư tư nhân đã mua trái phiếu của Ukraine. Trong số này có những tập đoàn tài chính hàng đầu thế giới như BlackRock, Amundi, Pimco - những doanh nghiệp này xem trái phiếu Ukraine như một dạng đầu tư rủi ro cao, lợi nhuận lớn.

Trước tình hình Kiev khó có thể thanh toán khi việc đình chỉ nợ vì chiến sự hết hạn, một số doanh nghiệp hàng đầu đã thành lập Ủy ban chủ nợ đặc biệt của Ukraine nhằm thương lượng tái cấu trúc nợ, trong đó có ba công ty nêu trên. Nhóm này được đánh giá sẽ chấp nhận chịu lỗ một phần để đảm bảo khả năng thu hồi nợ.

Nhóm chủ nợ thứ hai là các chính phủ phương Tây. Đây là nhóm đã liên tục công bố những khoản vay trị giá hàng chục tỉ USD cho Ukraine, bao gồm khoản vay 50 tỉ USD vừa được công bố tại hội nghị G7 cách đây vài tuần. 

Nếu Ukraine không đạt thỏa thuận hoãn nợ với nhóm doanh nghiệp tư nhân ở trên thì toàn bộ số tiền này sẽ phải được dùng để trả nợ những công ty đó. Việc này nhằm giúp Kiev duy trì xếp hạng tín dụng của mình và dễ dàng vay nợ thêm khi chiến tranh kết thúc. 

Nói cách khác, phương Tây đang phải chi tiền cho Ukraine vay để nước này trả nợ các doanh nghiệp - điều mà chính phủ và người dân các nước phương Tây đều không thật sự mặn mà.

Chủ nợ cuối cùng chính là IMF. Về lý thuyết, IMF sẽ cho chính phủ các nước vay kể cả khi họ bị khối tư nhân từ chối, tuy nhiên họ yêu cầu phải có quyền ưu tiên trả nợ cao nhất, đồng nghĩa việc Kiev sẽ không thể thương lượng nợ. Bù lại, IMF sẽ cung cấp các khoản vay mới để Ukraine lấy tiền đó trả nợ khoản vay cũ sắp đáo hạn.

Ukraine sẽ phải cân bằng quan hệ giữa ba chủ nợ nói trên. Phía doanh nghiệp tư nhân có thể phải chịu lỗ một phần nhưng sẽ cố gắng tránh điều đó. Chính phủ các nước có thể cung cấp khoản vay được trợ giá nhưng không muốn chúng được dùng để Kiev trả nợ doanh nghiệp. 

Trong khi đó, IMF không chấp nhận bất cứ việc đàm phán giảm nợ nào nhưng sẽ cho vay thêm để giúp Ukraine trả nợ cũ.

Ukraine có thể đạt thỏa thuận khất nợ

Ngày 22-7, Chính phủ Ukraine tuyên bố đã được Ủy ban chủ nợ đặc biệt đồng ý phương án tái cấu trúc khoảng 20 tỉ USD nợ. Với thỏa thuận này, các nhà đầu tư sẽ giảm trên 1/3 giá trị danh nghĩa của số nợ trên.

Theo Financial Times, việc tái cấu trúc nợ có thể giúp Ukraine giảm hơn 11 tỉ USD tiền thanh toán trái phiếu đến hạn trong ba năm tới, mở ra tương lai tài chính có phần sáng sủa hơn cho Kiev.

Tuy nhiên mối nguy vỡ nợ vẫn đang "lơ lửng" với Ukraine. Theo báo Wall Street Journal, Kiev cần sự chấp thuận của 2/3 trái chủ để thỏa thuận trên được hoàn tất. Lý do ủy ban trên chỉ đại diện cho 22% số trái chủ của Kiev. Điều này có nghĩa quá trình đàm phán tái cấu trúc nợ vẫn sẽ phải tiếp tục trong vài tuần tới.

Dù vậy ông Adam Tooze, nhà báo chuyên mảng kinh tế của tạp chí Foreign Policy, vẫn rất hy vọng Kiev sẽ không vỡ nợ. Ông nói: "Tôi nghĩ sẽ rất khó để Ukraine vỡ nợ hoàn toàn. Nhưng tình cảnh này gây sức ép lớn cho Ukraine giữa lúc họ đang chật vật trên chiến trường. Họ đang tìm cách kêu gọi đủ sự trợ giúp từ bên ngoài để tiếp tục cuộc chiến mà nhiều khả năng sẽ bước qua năm thứ tư".

The Economist: Ukraine chỉ còn một tháng để tránh vỡ nợ

Các chủ nợ của Ukraine đã đồng ý cho nước này tạm dừng trả nợ trong hai năm và việc này sẽ kết thúc vào ngày 1-8 tới.

Bình luận hay

Chia sẻ

Tuổi Trẻ Online Newsletters

Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất

Bình luận (0)
Tối đa: 1500 ký tự

Tin cùng chuyên mục

Ông Putin công bố quyết định tạo vùng đệm dọc biên giới Ukraine

Tổng thống Nga Vladimir Putin gọi đây là một 'vùng đệm an ninh cần thiết' dọc biên giới với Ukraine.

Ông Putin công bố quyết định tạo vùng đệm dọc biên giới Ukraine

Rộ tin Israel chuẩn bị tấn công cơ sở hạt nhân, Iran cảnh báo 'phản ứng tàn khốc'

Iran phản ứng sau khi Đài CNN tiết lộ thông tin tình báo Israel chuẩn bị tấn công các cơ sở hạt nhân của Tehran, ngay cả khi chính quyền ông Trump đang đàm phán hạt nhân với Iran.

Rộ tin Israel chuẩn bị tấn công cơ sở hạt nhân, Iran cảnh báo 'phản ứng tàn khốc'

Tòa án Thái Lan buộc cựu thủ tướng Yingluck bồi thường 300 triệu USD

Cựu thủ tướng Yingluck bị buộc bồi thường cho các khoản lỗ của chương trình trợ giá gạo của chính phủ Thái Lan khi bà cầm quyền.

Tòa án Thái Lan buộc cựu thủ tướng Yingluck bồi thường 300 triệu USD

Hạ viện Mỹ thông qua 'siêu dự luật' 1.100 trang về giảm thuế và chi tiêu

Hạ viện Mỹ do Đảng Cộng hòa kiểm soát đã thông qua dự luật chi tiêu và cải cách thuế (tax) quy mô lớn với chỉ một phiếu chênh lệch.

Hạ viện Mỹ thông qua 'siêu dự luật' 1.100 trang về giảm thuế và chi tiêu

Máy bay đâm xuống khu dân cư gây cháy dữ dội nhiều nhà, xe

Chiếc máy bay rơi xuống một khu phố ở San Diego, Mỹ, gây ra đám cháy lớn làm hư hại ít nhất 15 ngôi nhà và nhiều ô tô.

Máy bay đâm xuống khu dân cư gây cháy dữ dội nhiều nhà, xe

Không có bằng chứng về 'diệt chủng' đối với người da trắng ở Nam Phi như ông Trump cáo buộc

Gần đây Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố có một cuộc “diệt chủng” nhằm vào nông dân da trắng ở Nam Phi và đề xuất đưa họ sang Mỹ tị nạn. Song việc kiểm chứng của Đài CNN lại cho thấy thông tin không phải như vậy.

Không có bằng chứng về 'diệt chủng' đối với người da trắng ở Nam Phi như ông Trump cáo buộc
Tất cả bình luận (0)
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng, xin vui lòng viết bằng tiếng Việt có dấu.
Được quan tâm nhất
Mới nhất
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đâu tiên bình luận về bài viết.
Tối đa: 1500 ký tự
Avatar
Đăng ký bằng email
Khi bấm "Đăng ký" đồng thời bạn đã đồng ý với điều khoản của toà soạn Đăng ký
Đăng nhập
Thông tin bạn đọc Thông tin của bạn đọc sẽ được bảo mật an toàn và chỉ sử dụng trong trường hợp toà soạn cần thiết để liên lạc với bạn.
Gửi bình luận
Đóng
Hoàn thành
Đóng

Bình luận (0)
Tối đa: 1500 ký tự
Tất cả bình luận (0)
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng, xin vui lòng viết bằng tiếng Việt có dấu.
Được quan tâm nhất
Mới nhất
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đâu tiên bình luận về bài viết.
Tối đa: 1500 ký tự
Avatar