01/09/2020 17:11 GMT+7

Đang căng như dây đàn, Mỹ công bố các cam kết mật với Đài Loan làm gì?

DUY LINH
DUY LINH

TTO - Hai điện tín thể hiện 6 cam kết của Mỹ với Đài Loan năm 1982 đã được giải mật và công bố ngày 31-8, giữa lúc quan hệ Mỹ - Trung - Đài đang căng thẳng. Giới phân tích nhận định Washington đang gởi thông điệp nhiều tầng nghĩa tới Bắc Kinh.

Đang căng như dây đàn, Mỹ công bố các cam kết mật với Đài Loan làm gì? - Ảnh 1.

Khu trục hạm USS Mustin của Hải quân Mỹ băng qua eo biển nằm giữa Đài Loan và Trung Quốc đại lục ngày 18-8, một hành động bị Bắc Kinh chỉ trích là khiêu khích - Ảnh: Hải quân Mỹ

Giữa lúc quan hệ Mỹ - Trung và hai bờ eo biển Đài Loan đang căng thẳng, câu hỏi được nhiều người đặt ra là Washington sẽ hành động tới đâu nếu Bắc Kinh tấn công Đài Bắc.

Để trả lời cho câu hỏi này, nhiều người đã nhìn lại các cam kết của Mỹ đối với Đài Loan trong quá khứ, cụ thể là "6 đảm bảo" (Six assurances) năm 1982. 

Đây là một trong ba nguyên tắc định hình cách tiếp cận của Mỹ với Đài Loan trong bốn thập kỷ qua.

Hai nguyên tắc còn lại được thể hiện trong Đạo luật Quan hệ Đài Loan năm 1979 và ba Thông cáo chung Mỹ - Trung, trong đó Washington thừa nhận chính sách "Một Trung Quốc".

Việc giải mật và công bố "6 đảm bảo" đã xóa tan sự mơ hồ về các lời hứa của Mỹ nhưng không chấm dứt các đồn đoán về khả năng Mỹ can thiệp nếu Đài Loan bị tấn công.

Ông Elbridge Colby - một cựu quan chức cấp cao của Bộ Quốc phòng Mỹ - nhận định việc nói rõ các cam kết của Mỹ rất có ý nghĩa.

"Lẽ ra tốt nhất là Mỹ cứ nên duy trì sự mơ hồ để răn đe Trung Quốc, nhưng khi Washington kiên quyết làm rõ rằng Mỹ sẽ bảo vệ Đài Loan một cách hiệu quả, Bắc Kinh chắc chắn sẽ hiểu thông điệp", ông Colby lập luận.

Ông Drew Thompson - một cựu quan chức quốc phòng khác của Mỹ - cho rằng việc giải mật cho thấy chính quyền Tổng thống Donald Trump nhận ra "sự mơ hồ chiến lược" mà Mỹ tạo ra quanh việc bảo vệ Đài Loan không làm Trung Quốc dè chừng. 

"Điều đó buộc Mỹ phải tăng mức độ rõ ràng", ông Thompson nêu quan điểm với tờ Financial Times.

Trong bức điện đầu tiên gởi ngày 10-7-1982, Washington nhấn mạnh số lượng và chất lượng vũ khí cung cấp cho Đài Loan sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào mối đe dọa do CHND Trung Hoa gây ra. Bản ghi nhớ kết thúc bằng cam kết: việc bán vũ khí cho Đài Bắc sẽ tiếp tục.

Đang căng như dây đàn, Mỹ công bố các cam kết mật với Đài Loan làm gì? - Ảnh 2.

Tiêm kích F-16 của Đài Loan do Mỹ sản xuất - Ảnh: Cơ quan quốc phòng Đài Loan

Bức điện thứ hai đề ngày 17-8-1982, trong đó đưa ra 6 cam kết như sau:

- Không ấn định ngày chấm dứt việc bán vũ khí cho Đài Loan;

- Không tham vấn với CHND Trung Hoa về việc bán vũ khí cho Đài Loan;

- Mỹ không đóng vai trò hòa giải giữa Trung Quốc và Đài Loan;

- Mỹ sẽ không rút hoặc chỉnh sửa Đạo luật Quan hệ Đài Loan;

- Không gây áp lực để Đài Loan tham gia đàm phán với Trung Quốc;

- Mỹ không thay đổi lập trường về chủ quyền liên quan Đài Loan.

"Mỹ đang muốn tái cam kết các lời hứa với Đài Loan trong quá khứ, nhấn mạnh Washington sẽ chống lại các biện pháp phi hòa bình để thống nhất hai bờ eo biển Đài Loan và sẽ tiếp tục bán vũ khí cho Đài Bắc.

Trước các động thái quân sự gần đây của Trung Quốc, hành động của Mỹ như một sự trấn an đối với Đài Loan" - tiến sĩ Nguyễn Thành Trung, giám đốc Trung tâm nghiên cứu quốc tế (TP.HCM), nhận định với Tuổi Trẻ Online.

Việc công bố các cam kết này đã được thực hiện sau các cuộc thảo luận thận trọng trong chính quyền Mỹ, tránh xa các động thái tạo cớ cho Trung Quốc tấn công Đài Loan. 

Theo một quan chức Mỹ, Washington sẽ thúc đẩy quan điểm theo đó "các động thái quân sự của Trung Quốc nhắm vào Đài Loan là một sự vi phạm cam kết tìm kiếm giải pháp hòa bình cho vấn đề".

Bà Bonnie Glaser - chuyên gia về Trung Quốc tại Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế (Mỹ) - lưu ý việc giải mật "6 đảm bảo" có thể chọc giận Bắc Kinh nhưng không nên hiểu đây là một động thái cho thấy Mỹ từ bỏ nguyên tắc "Một Trung Quốc".

Trung Quốc xác nhận đã bắn tên lửa diệt hạm ra Biển Đông

Trong bài xã luận đăng ngày 1-9, tờ Nhân Dân nhật báo của chính quyền Trung Quốc xác nhận quân đội nước này đã bắn tên lửa đạn đạo từ tỉnh Thanh Hải và Chiết Giang ra Biển Đông ngày 26-8.

Tờ này cũng nhấn mạnh các cuộc tập trận gần eo biển Đài Loan là để ngăn chặn sự can thiệp và hỗ trợ của nước ngoài đối với "các lực lượng ly khai Đài Loan".

Mỹ bảo vệ Đài Loan tới đâu nếu Trung Quốc tấn công?

TTO - Trong bối cảnh Mỹ - Trung căng thẳng, đã có nhiều cuộc tranh luận ở Mỹ về việc có nên bảo vệ Đài Loan nếu Trung Quốc tấn công. Cũng có người đi ngược dòng khi cho rằng câu hỏi nên là Bắc Kinh có dám động thủ trước hay không.

DUY LINH

Bình luận hay

Chia sẻ

Tuổi Trẻ Online Newsletters

Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất

Bình luận (0)
Tối đa: 1500 ký tự

Tin cùng chuyên mục

Ứng viên tổng thống Hàn Quốc tranh luận gay cấn: Seoul không nên 'đặt cược hết' vào Mỹ

Cuộc tranh luận đầu tiên giữa các ứng viên tổng thống Hàn Quốc diễn ra đầy kịch tính, với quan hệ Mỹ - Hàn là một trong những chủ đề được nhắc đến nhiều nhất.

Ứng viên tổng thống Hàn Quốc tranh luận gay cấn: Seoul không nên 'đặt cược hết' vào Mỹ

Ngoại trưởng Mỹ đề xuất Nga và Ukraine đàm phán tại Vatican

Tổng thống Ukraine chia sẻ kết quả hội kiến với Giáo hoàng Leo XIV và lần đầu gặp Phó tổng thống Mỹ Vance sau khi hai người khẩu chiến dữ dội tại Nhà Trắng.

Ngoại trưởng Mỹ đề xuất Nga và Ukraine đàm phán tại Vatican

Tình báo Ukraine: Nga sẽ phóng ICBM ngay trước thềm điện đàm Trump - Putin

Tình báo Ukraine khẳng định Nga sẽ phóng tập tên lửa đạn đạo liên lục địa nhằm hù dọa Kiev và các đồng minh ngay trước khi cuộc điện đàm giữa ông Trump và ông Putin.

Tình báo Ukraine: Nga sẽ phóng ICBM ngay trước thềm điện đàm Trump - Putin

Sau đàm phán tại Istanbul, ông Putin khẳng định mục tiêu của Nga

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga phản hồi tuyên bố của ngoại trưởng Ukraine về kết quả đàm phán tại Istanbul, trong khi ông Putin nhấn mạnh những mục tiêu phía Nga theo đuổi.

Sau đàm phán tại Istanbul, ông Putin khẳng định mục tiêu của Nga

Ca sĩ Justin Bieber bị lôi kéo vào vụ án buôn bán tình dục vì video cắt ghép

Một video lan truyền trên mạng khiến nhiều người tin rằng nam ca sĩ Justin Bieber sẽ ra làm chứng trong phiên tòa xét xử tội buôn bán tình dục của Sean "Diddy" Combs. Tuy nhiên Hãng tin AFP xác minh đây là video cắt ghép giả mạo.

Ca sĩ Justin Bieber bị lôi kéo vào vụ án buôn bán tình dục vì video cắt ghép

Nam sinh bỏ thi để cứu bạn bị đau tim: ‘Thi cử có thể chờ, mạng sống thì không’

Câu chuyện một nam sinh Trung Quốc không thể dự kỳ thi tuyển sinh vì cứu bạn học bị đau tim đang gây sốt mạng xã hội, được nhiều người khen ngợi và kêu gọi đặc cách cho cậu vì phẩm chất tốt đẹp.

Nam sinh bỏ thi để cứu bạn bị đau tim: ‘Thi cử có thể chờ, mạng sống thì không’
Tất cả bình luận (0)
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng, xin vui lòng viết bằng tiếng Việt có dấu.
Được quan tâm nhất
Mới nhất
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đâu tiên bình luận về bài viết.
Tối đa: 1500 ký tự
Avatar
Đăng ký bằng email
Khi bấm "Đăng ký" đồng thời bạn đã đồng ý với điều khoản của toà soạn Đăng ký
Đăng nhập
Thông tin bạn đọc Thông tin của bạn đọc sẽ được bảo mật an toàn và chỉ sử dụng trong trường hợp toà soạn cần thiết để liên lạc với bạn.
Gửi bình luận
Đóng
Hoàn thành
Đóng

Bình luận (0)
Tối đa: 1500 ký tự
Tất cả bình luận (0)
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng, xin vui lòng viết bằng tiếng Việt có dấu.
Được quan tâm nhất
Mới nhất
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đâu tiên bình luận về bài viết.
Tối đa: 1500 ký tự
Avatar