01/07/2021 11:04 GMT+7

Nghề hiếm còn sót lại - Kỳ 2: Kiếm tiền nhờ... chạy

THÀNH NHƠN
THÀNH NHƠN

TTO - Mỗi ngày chạy từ 10 đến 20km, người ta ví von những người chạy dây keo (bện thừng) như những vận động viên chạy bộ bởi sự dẻo dai và bền bỉ. Kiếm tiền nhờ chạy, tưởng đùa mà thật tại miệt châu thổ phương Nam.

Nghề hiếm còn sót lại - Kỳ 2: Kiếm tiền nhờ... chạy - Ảnh 1.

Những người phụ nữ chạy làm dây - Ảnh: THÀNH NHƠN

"Nghề này có đôi có cặp không à, không ai làm một mình được. Nhìn quanh đi, toàn vợ chồng không đó. Vợ chạy mắc dây, kéo dây, còn chồng bện dây. Thấy gắn bó keo sơn ghê không, chồng ở đâu vợ ở đó.

Chị Nguyễn Thị Loan


Nghề gì mà chạy như con thoi

"Ai hỏi tui làm nghề gì, tui nói tui... chạy bộ kiếm tiền. Ngày nào không chạy là tay chân bủn rủn vì không có tiền lo cho gia đình. Họ cười hề hề tưởng tui nói xạo. Nhưng nghe tui kể tường tận về nghề, họ bất ngờ lắm vì có cái nghề lạ đời thế này" - anh Võ Thanh Hải (37 tuổi, quê Chợ Mới, An Giang) cười kể.

Đến xã Mỹ Hội Đông, nơi từng diễn ra vụ sạt lở kinh hoàng bên dòng Vàm Nao cách đây vài năm, nhịp sống đã bắt đầu bình yên trở lại. Đi ra ngoài vàm, mùi nấu nhựa xộc thẳng vào mũi người qua đường. Mùa này mấy nhà xưởng nấu nhựa hoạt động tấp nập để kịp cung ứng nguồn hàng cho các hộ đan dây keo thành phẩm. 

"Lúc trước ở đây đâu có nhà máy, dây nhựa thô chủ yếu chuyển từ Sài Gòn về nên bữa làm bữa nghỉ. Bây giờ có nhà máy nên chủ động nguồn dây nhựa ban đầu, dân làm liên tục mà không bị đứt nguồn hàng. Có nghề này, dân sống qua ngày được" - ông Nguyễn Văn Khải, hộ dân sống gần xưởng nhựa, chia sẻ.

Luồn theo con rạch nhỏ, tôi tìm đến mảnh đất trống nơi tập trung nhiều người dân đang chạy dây keo. Khoảng đất chừng hơn 1 công nhưng tập trung đến hơn 10 hộ dân đang tất bật với công việc... chạy. Những đoạn dây keo đủ sắc màu được giăng dài hơn trăm mét. Hàng chục người cả phụ nữ, đàn ông, trẻ em kéo những sợi dây keo di chuyển như con thoi trên khung dệt tạo nên khung cảnh vô cùng nhộn nhịp.

Anh Võ Thanh Hải và chị Lê Thị Ngọc Giàu là đời thứ ba của gia đình theo nghề chạy dây keo. Hằng ngày, anh chị bắt đầu chạy dây từ 4h sáng, kết thúc khoảng 5-6h chiều. Khoảng thời gian hiếm hoi ngơi tay ngơi chân là lúc ăn cơm trưa. "Ông bà tui đã làm nghề này, đến đời tui là đã ba đời rồi. Ngày xưa bện bằng tay, sau bện bằng máy Kohler 4 và giờ là dùng máy điện" - anh Võ Thanh Hải thổ lộ.

Mấy năm gần đây, dân quanh vùng rủ nhau đi Bình Dương làm công nhân, thợ hồ, bốc vác. Người nào bận bịu cha mẹ già, con nhỏ hoặc kẹt không đi được thì mới ở lại quê. Nghề chạy dây keo vô tình trở thành cứu cánh cho những hộ dân trên. "Mỗi ngày hai vợ chồng cũng kiếm được 200.000 - 300.000 đồng, không làm nghề này thì biết làm gì bây giờ" - chị Giàu tâm sự.

Để có thể bện từng sợi nhựa nhỏ thành sợi dây keo (dây thừng) thì phải trải qua nhiều công đoạn. Đầu tiên phải buộc nhiều đoạn dây nhỏ vào một cái cào sau đó kéo và mắc lên các cây giá đặt sẵn gọi là "ngựa". Tùy vào độ lớn dây thành phẩm được yêu cầu mà người thợ sẽ di chuyển nhiều hay ít. Sau đó người dân sẽ dùng máy bện các sợi dây riêng lẻ lại và thu dây về.

Dây ở đây có nhiều loại to, nhỏ với cách đánh dây khác nhau. Tiền công cho mỗi ký dây thành phẩm tùy vào độ lớn, độ phức tạp mà người đánh dây được trả từ 1.700 đến 4.500 đồng. 

"Điều kiện thời tiết bất lợi, mưa nhỏ thì người chạy dây gân có thể làm được trong khi chạy dây nilông bó gối. Với dây nilông phải tưới nước liên tục, canh cho dây không bị đứt nên kỳ công hơn. Tiền công vì vậy cũng cao hơn dây gân gấp mấy lần" - anh Võ Thanh Hải chia sẻ.

Một lần sa (mắc dây vào bàn cào, kéo dây và xe ra dây thành phẩm) khoảng 15-20 phút, bện được khoảng 3-4kg dây thành phẩm. Một hộ gia đình có thể làm khoảng 30-40 sa một ngày, thu về khoảng 120-150kg dây thừng. "Hôm nào cúp điện hoặc trời mưa thì xem như trắng tay bởi đâu có làm gì được. Cả nhà buồn thiu luôn vì không làm gì ra tiền" - chị Giàu cười hiền nói.

Công đoạn kỳ lạ khiến nhiều người tò mò nhất chính là chạy kéo dây. Đa số đàn ông ngồi trên máy bện dây còn phụ nữ lại trực tiếp chạy mắc dây vào "ngựa". Tùy yêu cầu của thương lái mà độ dài đường chạy khoảng 100-200m, mỗi sa dây chạy nhiều hay ít vòng. Trung bình mỗi sa họ phải chạy khoảng 200-400m, một ngày 40 sa vậy trung bình một người phải chạy khoảng 10km. 

"Nhìn thì nhẹ chứ chạy đi chạy về liên tục cũng mệt rã người. Người trẻ thì cố gắng dậy sớm, chạy dây từ sáng đến tối mịt. Nhiều hôm chạy về chỉ muốn nằm một chỗ, chẳng muốn đi đâu" - chị Nguyễn Thị Loan, người chạy dây, chia sẻ.

Không khí làm việc vô cùng nhộn nhịp, phấn khởi bởi tiếng mọi người cười nói, chọc ghẹo nhau chuyện chạy nhiều ra tiền nhiều. "Dạo này mi nhon dữ, nay chạy nhiều, vô bạc nha chị Loan", "Vợ chồng nó chạy nhiều nhất khu này đó", "Thấy tao chạy mà ăn tiền ngon hơ không?"...

Nghề hiếm còn sót lại - Kỳ 2: Kiếm tiền nhờ... chạy - Ảnh 4.

Bé Võ Thanh Thái ra bãi phụ cha mẹ giăng dây keo - Ảnh: THÀNH NHƠN

Những tay chạy, đấu dây nhí

Nghỉ hè, nhiều cô cậu học sinh cũng theo cha mẹ phụ lặt vặt việc chạy dây keo. Hình ảnh em Đỗ Văn Tới (10 tuổi) đứng trên bao cát đấu nối dây khiến nhiều người lớn chọc ghẹo: "Uống sữa con voi cho mau lớn, thấp quá không đấu dây được đâu nha mày". Do em thấp, không với đến "ngựa" nên ông nội chất bao cát phía dưới để em trèo lên. Hỏi Tới biết đấu dây không, em cười hiền: "Dạ, biết chứ. Con làm cũng mấy năm rồi mà. Dễ ợt à, chú đến đây con chỉ cho".

Bà Nguyễn Thị Nẫm (55 tuổi) đứng gần đó chen vào: "Thấy nó giỏi ghê không? Kêu ở nhà nghỉ mà nhất quyết không chịu, cứ ra bãi phụ ông bà. Làm thuần thục chẳng khác gì người lớn".

Trong khi đó cậu bé Võ Thanh Thái (12 tuổi) con của anh Hải và chị Giàu cũng đòi mẹ cho đi theo chạy dây. Cậu bé nhanh thoăn thoắt giăng dây lên "ngựa", di chuyển đi về ngọt xớt. "Tại ở nhà cũng buồn nên con ra đây phụ cha mẹ. Có thêm tiền mua sách vở, dụng cụ học tập cho năm học mới. Việc cũng đơn giản, không có gì khó cả" - Thái vui vẻ nói.

Em Nguyễn Thị Ngọc Thư (9 tuổi) thì đang xé dính những sợi dây lỡ mắc vào nhau. Thư theo chân mẹ ra bãi vào những ngày cuối tuần để phụ giúp khoảng 2 năm nay. Đôi tay của cô bé đấu dây nhanh lẹ và vô cùng thuần thục. "Con làm việc này mấy năm rồi, ban đầu cũng lớ ngớ, mẹ con sửa lại nhiều. Sau dần cũng quen, giờ con chẳng cần ai chỉ dạy hết, cứ chạy giỏi vài bãi là làm được thôi" - Thư cười nói.

Xuất khẩu sang Campuchia

Sản phẩm dây keo ngoài tiêu thụ trong nước, cũng được xuất khẩu sang Campuchia. Do dây keo được sử dụng nhiều trong nông nghiệp, đánh bắt thủy hải sản nên những năm gần đây sản phẩm được thị trường ưa chuộng vì tính tiện lợi.

"Bỏ mối chủ yếu cho các cơ sở trên TP.HCM. Mấy năm gần đây thì xuất qua Campuchia, bên đó tiêu thụ nhiều nên mình cũng có hàng cho người dân bên đây làm. Tui có cơm, anh cũng có cháo" - ông Nguyễn Thanh Lợi, một thương lái thu mua dây keo, cho biết.

***********

Nghề làm dép từ lốp xe hư bỏ đi tưởng đã biến mất mấy chục năm nay, ít ai nghĩ CEO của thương hiệu Vua dép lốp đã âm thầm đưa đôi dép kỳ lạ này sang 60 quốc gia, vùng lãnh thổ.

>> Kỳ tới: Làm sống lại đôi dép vỏ xe

Nghề hiếm còn sót lại - Kỳ 1: Nghề gánh nước thuê

TTO - Gánh nước giếng đi bán, làm dép lốp, 'nuôi hoa' trong ruột chai thủy tinh, chăn chim trời, lặn tìm luồng cá… là những nghề hiếm vẫn còn sót lại đến nay. Đặc biệt là những nghề này vẫn tồn tại được trong mùa dịch đầy khó khăn.

THÀNH NHƠN

Bình luận hay

Chia sẻ

Tuổi Trẻ Online Newsletters

Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất

Bình luận (0)
Tối đa: 1500 ký tự

Tin cùng chuyên mục

Sài Gòn - TP.HCM miền đất hứa bao phận người - Kỳ 1: Giáo sư làm thiện nguyện trả ơn thành phố

Năm 1975, Sài Gòn - TP.HCM vừa trải qua chiến cuộc với hơn 3 triệu dân. 50 năm sau, thành phố đã trở thành đô thị lớn nhất nước với quy mô dân số lên đến gần 10 triệu người, và đô thị hiện đại được phát triển cả bề rộng lẫn chiều sâu chất lượng sống.

Sài Gòn - TP.HCM miền đất hứa bao phận người - Kỳ 1: Giáo sư làm thiện nguyện trả ơn thành phố

Bùa yêu, biến thái và lừa đảo: Thầy hứa 'hỗ trợ' khách hàng quan hệ tình dục nguyên năm

Mua bán bùa yêu là 'mỏ vàng' cho những kẻ trục lợi tâm lý yếu đuối, tổn thương tình cảm, lo âu hôn nhân.

Bùa yêu, biến thái và lừa đảo: Thầy hứa 'hỗ trợ' khách hàng quan hệ tình dục nguyên năm

Ký ức những lần tách - nhập tỉnh - Kỳ cuối: Cùng cả nước 'xé rào', bước vào thời kỳ đổi mới

Còn nhớ năm 1978, hàng trăm ngàn tấn lúa suýt mất trắng trong đại dịch rầy nâu nhưng may mắn vượt qua được.

Ký ức những lần tách - nhập tỉnh - Kỳ cuối: Cùng cả nước 'xé rào', bước vào thời kỳ đổi mới

Bùa yêu biến thái và lừa đảo: 'Cho thầy làm tình cắt duyên âm con ma'

Khi có người hỏi liệu bùa yêu có hiệu nghiệm, Quỳnh đáp thẳng: "Toàn phải trao đổi tình dục với chi phí cao".

Bùa yêu biến thái và lừa đảo: 'Cho thầy làm tình cắt duyên âm con ma'

Ký ức những lần tách - nhập tỉnh - Kỳ 8: Một thời Hậu Giang cứu đói lúa gạo cho các tỉnh

Với chủ trương "phải có không gian lớn để phát triển", tỉnh Hậu Giang được thành lập trên cơ sở hợp nhất tỉnh Cần Thơ và Sóc Trăng.

Ký ức những lần tách - nhập tỉnh - Kỳ 8: Một thời Hậu Giang cứu đói lúa gạo cho các tỉnh

Ký ức những lần tách - nhập tỉnh - Kỳ 7: Bình Trị Thiên sau thời khói lửa

Trong các tỉnh lớn được hợp nhất từ các tỉnh nhỏ sau năm 1975 ở nước ta thì tỉnh Bình Trị Thiên là một hiện tượng có nhiều điểm khác biệt so với các địa phương...

Ký ức những lần tách - nhập tỉnh - Kỳ 7: Bình Trị Thiên sau thời khói lửa
Tất cả bình luận (0)
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng, xin vui lòng viết bằng tiếng Việt có dấu.
Được quan tâm nhất
Mới nhất
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đâu tiên bình luận về bài viết.
Tối đa: 1500 ký tự
Avatar
Đăng ký bằng email
Khi bấm "Đăng ký" đồng thời bạn đã đồng ý với điều khoản của toà soạn Đăng ký
Đăng nhập
Thông tin bạn đọc Thông tin của bạn đọc sẽ được bảo mật an toàn và chỉ sử dụng trong trường hợp toà soạn cần thiết để liên lạc với bạn.
Gửi bình luận
Đóng
Hoàn thành
Đóng

Bình luận (0)
Tối đa: 1500 ký tự
Tất cả bình luận (0)
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng, xin vui lòng viết bằng tiếng Việt có dấu.
Được quan tâm nhất
Mới nhất
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đâu tiên bình luận về bài viết.
Tối đa: 1500 ký tự
Avatar