30/01/2021 12:07 GMT+7
Trở lại chủ đề

COVID-19 'bộc lộ một cách tàn bạo' khoảng cách công nghệ

TS PHẠM HẢI CHUNG
TS PHẠM HẢI CHUNG

TTO - Một giảng viên đại học điện thoại cho bạn: "Ngày đầu tớ còn loay hoay mãi vì chưa biết làm cách nào chia sẻ màn hình của mình cho sinh viên. Nhiều thao tác lại là sinh viên dạy lại cho mình"

COVID-19 bộc lộ một cách tàn bạo khoảng cách công nghệ - Ảnh 1.

Học sinh lớp 12 ở TP.HCM trong giờ học trực tuyến tại nhà - Ảnh: NHƯ HÙNG

Trong 2 ngày qua, toàn bộ học sinh, sinh viên ở Hải Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh và học sinh một số trường ở Hà Nội phải nghỉ học do xuất hiện những ca lây nhiễm COVID-19 trong cộng đồng. Kịch bản học trực tuyến đang được các nhà trường, từ phổ thông tới đại học, kích hoạt.

Khi giãn cách xã hội năm 2020, không đoán định được trước tình hình nhưng không còn cách nào khác, 1,4 triệu giáo viên - trong đó có tôi - và 24 triệu học sinh, sinh viên buộc phải sử dụng nền tảng trực tuyến để dạy và học.

"Khoảng cách số"

Là một người từng có nhiều năm học tập nước ngoài và thường xuyên làm việc online với các đối tác nước ngoài, tôi không bỡ ngỡ khi sử dụng các phần mềm miễn phí để giảng dạy. 

Tuy nhiên, những ngày đầu tôi cũng không tránh khỏi lúng túng trong việc tổ chức và quản lý lớp học online như thế nào để có hiệu quả. 

Cuộc họp online vài ba người thì rất dễ, nhưng lớp học của tôi lên tới cả trăm sinh viên. Tôi nhận ra nền tảng miễn phí chỉ giải quyết được điều duy nhất là "không mất kết nối".

Đại dịch COVID-19 đã bộc lộ một cách tàn bạo khoảng cách giữa "người có" kỹ thuật số và "người chưa có", giữa những quốc gia có cơ sở hạ tầng công nghệ tốt, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục, và những quốc gia chưa sẵn sàng. 

Cô bạn thân của tôi, cũng là giảng viên một trường đại học, gọi điện than: "Ngày đầu tớ còn loay hoay mãi vì chưa biết làm cách nào chia sẻ màn hình của mình cho sinh viên. Cả thầy và trò gần như không thu lượm và nói được gì nhiều trong buổi đầu. Nhiều thao tác trên các nền tảng lại là sinh viên dạy lại cho mình".

Có lẽ ngành giáo dục là ngành chuyển đổi công nghệ nhanh nhất trong năm vừa qua. Trong khi các bạn tôi ở nhiều trường vẫn chiến đấu, tự tổ chức lớp học theo cách của mình thông qua các nền tảng miễn phí, thì trường tôi rất nhanh chóng có hẳn nền tảng e-learning riêng. 

Trường đại học tôi đang giảng dạy là một trong số ít trường đại học công lập tạo ra hẳn một nền tảng giảng dạy trực tuyến, thay vì sử dụng các phần mềm và ứng dụng miễn phí có sẵn. Việc tổ chức, quản lý lớp học theo ý muốn, lưu trữ bài giảng và tài liệu tự học cho sinh viên đã bớt phần gánh nặng đối với tôi.

Sau thời gian ngắn cả thầy và trò cùng học để làm quen, và kết quả là hơn 8.000 sinh viên của trường chúng tôi đã được học trực tuyến trên nền tảng đúng nghĩa. Tuy đây là giải pháp tình thế và còn vài bất cập, nhưng phần nào đó giải quyết được việc không gián đoạn học và dạy của thầy trò.

Để không là câu chuyện nhất thời

COVID tạm lắng, thầy trò chúng tôi trở lại giảng đường. Câu chuyện nền tảng kia vẫn còn được đề cập nhiều trong các cuộc họp của chúng tôi. Nhiều thầy cô đã quen với giảng dạy trực tuyến thì đề nghị một phần của môn học nên được tiếp tục giảng dạy trực tuyến, nhưng với ai đã quá vất vả, và trở thành rào cản so với phương thức giảng dạy cổ điển thì chỉ muốn quên đi câu chuyện này, như một cơn ác mộng.

Tất nhiên không phải trường học nào cũng đầu tư nền tảng riêng, nhiều trường học ở Việt Nam, như đã nói ở trên, phải dùng nền tảng miễn phí như Google Class, Office365, Moodle... Tôi thậm chí được chứng kiến các cô giáo tiểu học và trung học cơ sở loay hoay khi dùng Zoom, phần mềm nếu miễn phí chỉ cho phép giới hạn dùng miễn phí trong vài chục phút. Toàn bộ dữ liệu và nội dung chat của thầy trò sẽ biến mất khi hết thời gian miễn phí. Thầy cô và học trò phải sử dụng rất nhiều nền tảng để tổ chức lớp học, trao đổi và lưu trữ tài liệu học tập. 

Chúng ta còn nhớ Cục An toàn thông tin (Bộ Thông tin và truyền thông) từng ra công văn cảnh báo phần mềm học trực tuyến Zoom nguy cơ mất an toàn thông tin. Việc lưu trữ dữ liệu, bảo mật thông tin và cơ sở hạ tầng là cả một vấn đề với nhiều trường học nói chung ở Việt Nam.

Số hóa giảng đường đúng nghĩa, nâng cao năng lực thông tin và truyền thông cho công dân số tương lai là ưu tiên hàng đầu trong chương trình chuyển đổi số quốc gia. Nền tảng và hạ tầng công nghệ là quan trọng, nhưng việc cá nhân hóa và xây dựng nền tảng phù hợp với từng trường học, cấp học là điều cần thiết. 

Mong rằng đây không chỉ là câu chuyện sẽ lại nhanh chóng quên đi, thai nghén dài hạn, khi con sâu không thể chuyển đổi nhanh thành bướm.

Năm 2021 vẫn bất định với COVID-19, nhưng việc ta có thể làm được để đón những bất định là chủ động cho một hạ tầng số hóa giáo dục.

Công dân số toàn cầu nhưng rất... Việt Nam

Tương lai của giáo dục thật thú vị và đáng sợ. Cách tốt nhất để dự báo tương lai là tạo ra nó. Nhiều tiêu chuẩn của cuộc sống và kỹ năng mới được hình thành. Chúng ta phải chuẩn bị để đón nhận các phương thức học tập và công nghệ mới nhằm hướng tới "sản phẩm" của nền giáo dục số, đó là con người toàn diện, công dân số toàn cầu nhưng rất Việt Nam.

Cần nền tảng vượt trội

Thời điểm giãn cách xã hội năm 2020, thầy trò chúng tôi được hỗ trợ miễn phí nền tảng UPM, một nền tảng thực sự vượt trội so với các ứng dụng học trực tuyến khác, đặc biệt là ở khả năng tương tác, quản lý lớp, lưu trữ dữ liệu, hỗ trợ giảng dạy đa phương tiện, điểm danh, trao đổi...

Tôi cho rằng chỉ thiếu mỗi tự động kiểm tra đạo văn bài nộp của sinh viên nữa là giống y hệt nền tảng học trực tuyến và quản lý sinh viên của các trường đại học ở Anh, Mỹ.

Dữ liệu của tất cả học sinh TP.HCM đã được số hóa, mã hóa

TTO - Ông Nguyễn Văn Hiếu - phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM - cho biết như trên tại hội thảo 'Chuyển đổi số trong giáo dục' chiều nay 18-12.

TS PHẠM HẢI CHUNG

Bình luận hay

Chia sẻ

Tuổi Trẻ Online Newsletters

Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất

Bình luận (0)
Tối đa: 1500 ký tự

Tin cùng chuyên mục

Tổng thống Trump mỉa mai sinh viên Harvard không thể làm phép toán cơ bản

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 23-5 tuyên bố Đại học Harvard sẽ phải thay đổi cách làm việc, và cho rằng sinh viên Harvard không thể làm phép toán cơ bản.

Tổng thống Trump mỉa mai sinh viên Harvard không thể làm phép toán cơ bản

Cuộc gặp định mệnh giữa giáo sư Hoàng Xuân Sính và thiên tài toán học Alexander Grothendi

Nhân chuyến thăm Việt Nam sắp tới của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Hãng tin AFP tìm gặp nữ giáo sư toán học đầu tiên của Việt Nam, giáo sư Hoàng Xuân Sính, người bảo vệ thành công luận án tiến sĩ tại Pháp năm 1975.

Cuộc gặp định mệnh giữa giáo sư Hoàng Xuân Sính và thiên tài toán học Alexander Grothendi

Thi vào lớp 10 Trường phổ thông Năng khiếu: Thí sinh nói đề văn, tiếng Anh sát đề minh họa

Sáng 24-5, gần 4.000 học sinh bước vào kỳ thi tuyển sinh lớp 10 của Trường phổ thông Năng khiếu (Đại học Quốc gia TP.HCM).

Thi vào lớp 10 Trường phổ thông Năng khiếu: Thí sinh nói đề văn, tiếng Anh sát đề minh họa

Học sinh giỏi, xuất sắc lớp 12 của một trường ở Quảng Nam được tặng vali du lịch

Một trường THPT ở Hội An (Quảng Nam) đã chuẩn bị những món quà khen thưởng độc đáo dành tặng học sinh lớp 12 học tập tốt trong ngày chia tay trường.

Học sinh giỏi, xuất sắc lớp 12 của một trường ở Quảng Nam được tặng vali du lịch

Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam cung cấp sách giáo khoa điện tử miễn phí

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam khẳng định cung cấp miễn phí sách giáo khoa điện tử từ lớp 1-12 theo chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam cung cấp sách giáo khoa điện tử miễn phí

Giáo sư Nhật Bản trích 1 tỉ đồng tiền thưởng tặng sinh viên Việt Nam

Trước đó, GS.TS Furuta Motoo - hiệu trưởng Trường đại học Việt Nhật - cũng từng dành phần lớn các giải thưởng, nhuận bút viết sách để trao tặng học bổng cho sinh viên Việt Nam.

Giáo sư Nhật Bản trích 1 tỉ đồng tiền thưởng tặng sinh viên Việt Nam
Tất cả bình luận (0)
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng, xin vui lòng viết bằng tiếng Việt có dấu.
Được quan tâm nhất
Mới nhất
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đâu tiên bình luận về bài viết.
Tối đa: 1500 ký tự
Avatar
Đăng ký bằng email
Khi bấm "Đăng ký" đồng thời bạn đã đồng ý với điều khoản của toà soạn Đăng ký
Đăng nhập
Thông tin bạn đọc Thông tin của bạn đọc sẽ được bảo mật an toàn và chỉ sử dụng trong trường hợp toà soạn cần thiết để liên lạc với bạn.
Gửi bình luận
Đóng
Hoàn thành
Đóng

Bình luận (0)
Tối đa: 1500 ký tự
Tất cả bình luận (0)
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng, xin vui lòng viết bằng tiếng Việt có dấu.
Được quan tâm nhất
Mới nhất
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đâu tiên bình luận về bài viết.
Tối đa: 1500 ký tự
Avatar